Op dit moment exploiteert het GVB achttien tram-, één sneltram- en drie metrolijnen in Amstelveen, Amsterdam, Diemen en Duivendrecht. Sneltramlijn 51 naar Amstelveen Westwijk wordt de laatste tijd consequent als metrolijn aangeduid, terwijl tramlijn 26 naar de nieuwe wijk IJburg wordt beschouwd als een sneltramlijn.
Een actuele kaart van het tram, bus- en metronet is te raadplegen op de site van het GVB. Zie hiervoor de Lijnennetkaart.
Op 9 oktober 2002 besloot de gemeenteraad van Amsterdam definitief tot de aanleg van de Noord/Zuidlijn. De bouw van het ondergrondse station Centraal Station is in eind 2002 van start gegaan. De oplevering staat gepland voor 2011. De bouw van de stations Rokin, Vijzelgracht en Ceintuurbaan is in de periode van januari tot april 2003 van start gegaan. De oplevering staat gepland voor eind 2010. In de periode van 2008 tot 2010 zullen de beide tunnelbuizen tussen het Centraal Station en het Scheldeplein worden geboord. Volgens de geldende planning wordt de lijn in 2012 opgeleverd en in 2013 in gebruik genomen. Het is de bedoeling dat metrolijn 52 (van Buikslotermeerplein naar Station Zuid) en sneltramlijn 58 (van Buikslotermeerplein naar Amstelveen Westwijk) van de tunnel gebruik gaan maken. Net als de bestaande sneltram- en metrolijnen krijgen de nieuwe lijnen ook een eigen kleur: metrolijn 52 blauw en sneltramlijn 58 paars. Zie hiervoor het kaartje Metronet 2012.
In 2003 werd een nieuwe metrolijn voorgesteld tussen Station Lelylaan en Station Muiderpoort. Ook wordt gedacht aan een nieuwe sneltram- of metrolijn tussen Amstelveen Centrum en Zaanstad en doortrekking van metrolijn 52 naar Hoofddorp en Purmerend.
Bij de vorming van het nieuwe college van B&W van Amsterdam in april 2006 maakte men bekend dat vóór 2010 de ringlijn wordt doorgetrokken van Isolatorweg naar Centraal Station. Ook wil men de Noord/Zuidlijn zo snel mogelijk doortrekken naar Amstelveen, Hoofddorp, Purmerend, Schiphol en Zaanstad.
In juni 2007 verscheen het rapport 'Amsterdamse OV-visie 2007-2020' met daarin de volgende aanbevelingen:
A - doorloopmogelijkheden in de treinen met banken in de lengterichting;
B - langere treinen;
C - hogere frequenties;
D - een betere inrichting van de perrons (voertuigverdeling en positionering deuren);
E - 'dedicated metro'(= geen vermenging met ander materieel, zoals tram en sneltram);
F - standaardisatie van techniek en materieel;
G - ontvlechting van het lijnennet;
H - invoering van automatisch rijden zonder bestuurder.
Met betrekking tot het lijnennet worden de volgende wijzigingen voorgesteld:
1 - na voltooiing van de Noord/Zuidlijn moet deze zo snel mogelijk (gefaseerd) naar Amstelveen Westwijk worden doorgetrokken als volwaardige metro met ongelijkvloerse kruisingen;
2 - opheffen van sneltramlijn 51;
3 - samenvoegen van de metrolijnen 50 en 53.
Hierdoor blijven er 3 metrolijnen over: Gein - Gaasperplas, Buikslotermeerplein - Amstelveen Westwijk en Centraal Station - Gein.
Tenslotte wordt voorgesteld het metronet uit te breiden door:
4 - realisatie van een metroverbinding tussen Amsterdam en Schiphol (met keuze uit 3 varianten);
5 - verlenging van de Ringlijn van Isolatorweg naar Amsterdam Centraal óf naar Amsterdam-Noord.
Andere uitbreidingen van het metronet worden voorzien, maar zijn niet urgent. Het metronet kan volgens het rapport in 2020 gerealiseerd zijn. Zie hiervoor de kaartjes Metronet 2020.
Het nieuwe metro materieel voor de Noord/Zuidlijn is nog niet besteld.
Op basis van het rapport 'Amsterdamse OV-visie 2007-2020' is een programma van eisen
opgesteld waaraan het nieuwe metro materieel (serie M5) moet voldoen:
a - twee of vier gekoppelde wagenstellen met vrije doorloop tussen de wagens;
b - banken in de lengterichting;
c - geschikt voor een spanning van 750 Volt;
d - stroomvoorziening van een derde rail;
e - een wagenbreedte van 3,00 m.
In eerdere berichten werd voor de stroomvoorziening van de Noord/Zuidlijn gekozen voor bovenleiding in plaats van een derde rail, maar dit lijkt definitief van de baan.
Het is de bedoeling dat in 2012 tegelijkertijd het Duitse LHB materieel wordt vervangen.
Dit materieel is dan 35 jaar oud!
Mogelijk worden het eerste nieuwe metro materieel al in 2011 ingezet op de bestaande metrolijnen.
Na de afvoer van het oude metro materieel zou men er voor kunnen kiezen het huidige CAF metro materieel geschikt te maken voor de sneltramlijnen 51 en 58.
Het huidige BN sneltram materieel kan eveneens op deze lijnen dienst doen.
Hierdoor kan op de metrolijnen 50, 52, 53 en 54 nieuw materieel van hetzelfde type worden ingezet.
Indien echter op korte termijn besloten wordt voor ontvlechting van het lijnennet en een 'dedicated metro', dan is de consequentie dat het CAF en BN materieel vroegtijdig afgevoerd moet worden.
Vanaf 1968 tot nu toe zijn er veel plannen gemaakt voor realisatie en uitbreiding van het metro- en/of sneltramnet. De meest realistische plannen zijn bijeengebracht in het kaartje Metronet Toekomst.